7. Boren

Tappen

Onderstaande tabel bevat de boordiameters voor de diverse schroefdraden. Deze tabel gaat uit van de gebruikte standaardvormen.

Metrische draad			Gasdraad
	Minimale plaatdikte	Boor diameter (mm)		Boor diameter (mm)
M2	0.8	1.6	G 1/8	8.7
M2.3	0.8	1.9	G 1/4	11.75
M2.6	0.9	2.15	G 3/8	15.25
M3	1.0	2.5	G 1/2	19
M4	1.4	3.3	G 5/8	21
M5	1.6	4.2	G 3/4	24.5
M6	2.0	5	G 7/8	28.25
M7	2.0	6	G 1	30.5
M8	2.4	6.8	G 1 1/8	35.5
M9	2.4	7.8	G 1 1/4	39.5
M10	3.0	8.5	G 1 3/8	41.5
M12	3.0	10.5	G 1 1/2	45
M14	4.0	12	G 1 5/8	48.5
M16	4.0	14	G 1 3/4	51
M18	5.0	15.5	G 2	57
M20	5.0	17.5
M22	5.0	19.5
M24	6.0	21

Voor metrische draad gaan de volgende regels op:

• Boordiameter = draadtype - spoed.
• De minimale plaatdikte voor tappen is tweemaal de spoed.

Verzinken

Fig. 7.2

Schroefdraad	Afmetingen
		Kop (hoek 90 graden)
		Zaagsnede		Zeskant
	Onder diameter	Boven diameter	Hoogte	Boven diameter	Hoogte
M3	3.3	6.3	1.5	6.72	1.71
M4	4.4	9.4	2.5	8.96	2.28
M5	5.5	10.4	2.5	11.2	2.85
M6	6.6	12.6	3.0	13.44	3.42
M8	8.5	17.3	4.4	17.92	4.69
M10	10.6	20.0	4.7	22.4	5.89
M12	13.5			26.88	6.69
M16	17.5			33.6	8/05
M20	22.0			40.32	9.16

Vloeiboren en tappen

Wanneer in een rechthoekige buis de wanddikte niet voldoende is voor draadtappen, wordt er gebruik gemaakt van vloeiboren en tappen.
Vloeiboren bestaat uit twee handelingen. Het boren van een gat in de plaat en, gelijktijdig, het vormen van een bus. Fig. 7.1 De bus maakt het mogelijk om na het boren een draadlengte te tappen die vele malen groter is dan de plaatdikte. Deze bewerkingen worden uitgevoerd met een hoogtoerenboormachine voorzien van een speciale tap.

Schroefdraad	Wanddikte
	Minimaal	Maximaal
M5	1.5	1.75
M6	1.5	4.0
M8	1.5	4.0
M10	2.0	4.0
M12	2.5	4.0
M16	2.5	4.0

Toepassingseisen

• Afstand tussen de gaten: 2.5 x gatdiameter.
• Afstand gat tot rand van de plaat: 0.5 x gat-diameter + 5 mm.
• Afstand gat tot rand zetting: wanddikte + 5 mm + 0.5 x gatdiameter + radius zetting.
• Afstand gat tot hart las: 0.5 x gatdiameter + 9mm.

Positioneer gaten in buis en koker niet in het midden. Door de kracht die optreedt tijdens de bewerking wordt het profiel dan ingedrukt. In verband met de vorming van de bus is vloei-boren niet geschikt voor bewerking in vlakke plaat.

Verzonken cilinderkop

Met een meertrappige boor Fig. 7.3 kan in 
één boorbeweging een verzonken gat voor een cilinderkop (potgat) vervaardigen.Fig. 7.4
Verder in het bezit:

• 26 x 13 (voorboren noodzakelijk, maat 13 geen boor maar cilinder)
• 13.5 x 8.4
• 22 x 8.5 (voorboren noodzakelijk, maat 8.5 geen boor maar cilinder)

Schroefdraad	Afmetingen
	Draadschacht A (mm)	Kopschacht B (mm)	Hoogte kop (mm)	Diepte kopdeel minimaal C (mm)
M5	6	11	5	5.5
M6	6.6	11	6	6.5
M8	9.0	15	8	8.5
M10	11.0	18	10	10.5
M12	13.5	20	12	12.5
M16	17.5	26	16	16.5